فهرست

واحد سلامت جمعیت،خانواده و مدارس

معرفی واحد سلامت جمعیت،خانواده و مدارس

خانواده يكی از اساسی ترين ارکان جامعه محسوب شده و به عنوان يك نهاد، از افراد مختلفی تشكيل شده و خصوصيات و ويژگی های همين افراد بروندادهای آن را ايجاد می نمايد، خانواده دارای امتيازاتی است كه آن را از ديگر نهادها با تشكيلات مشابه مجزا می سازد. يكی از اين امتيازات وجود همگونی نسبی در اعضای آن است. اين امتياز در خانواده باعث می شود كه اثربخشی فعاليت ها در آن با توجه به ارتباطات ذاتی كه در بين اعضای خانواده برقرار است بيشتر و بهتر شود. بنابراين كارآيی برنامه های سلامت كه محور توسعه اجتماعی است در محيط خانواده های افزایش یافته و موجبات اعتلای جامعه را فراهم می آورد. از همین رو یکی از رویکردهای اصلی نظام سلامت برنامه ریزی مبتنی بر خانواده بوده و اداره کلی به همین منظور از سال های قبل طراحی شده است.

گروه سلامت جمعيت، خانواده و مدارس يكی از واحدهای قدیمی و محوری دانشگاه علوم پزشکی بوده که برنامه های آن مهمترین محل مواجهه مردم با نظام سلامت است. این گروه طی دو دهه گذشته مهمترین مداخلات را برای ارتقای سلامت مادران و کودکان راهبری نموده و هم اکنون با وظائفی گسترده تر، جمعیت عام و ساختار خانواده را هدف قرار داده و ارتقای سلامت گروه های سنی جامعه را در قالب بسته های خدمات سلامت مدیریت می نماید، بطوریکه با طراحی، سياستگزاری ، برنامه ریزی و نظارت بر اجرای برنامه های اولويت دار برای گروه های مختلف خاصه گروه های آسيب پذير جامعه، مادران، نوزادان، كودكان، میانسالان و سالمندان استان این مهم را به انجام میرساند .

در اين زمينه طی سال های گذشته، گروه سلامت جمعیت، خانواده و مدارس معاونت امور بهداشتی به عنوان متولی امر سلامت جمعیت و خانواده با تعيين اولويت های سلامت و توجه به حقوق اساسی كليه آحاد مردم، از طريق سياستگزاری و برنامه ریزی با همكاری ساير گروه ها در حوزه سلامت و شبکه های بهداشت و درمان شهرستان ها، سعی در ساماندهی و تامين سلامت خانواده ها را دارد.

رسالت

حفظ وارتقای سلامت خانواده مبتنی بر گروه های مختلف سنی و گروه های هدف ویژه در کشور

مأموریت

دستيابي به جامعه ای سالم مبتنی بر اسناد بالا دستی، بطوریکه تمامی گروه های سنی و گروه های هدف ویژه در خانواده ها با بهره گیری از خدمات سلامت مطلوب و دسترسی عادلانه، كيفيت زندگي مناسبی را تجربه نمایند.

هدف کلی

تامین، حفظ و ارتقاء سلامت گروه های آسیب پذیر جامعه تحت پوشش

اهداف اختصاصی

1-کاهش نسبت مرگ مادران در اثر عوارض بارداری و زایمان به کمتر از 15 در یکصد هزار تولد زنده (منطبق بر اهداف ملی)

2- افزایش پوشش زایمان ایمن به میزان بیش از 98 درصد

3- افزایش پوشش مراقبت های پس از زایمان (حداقل 2 بار) به میزان بیش از 82 درصد

4- افزایش پوشش زایمان بدون درد دارویی و غیر دارویی به میزان 50 درصد کل زایمان های طبیعی

5- کاهش میزان سزارین به میزان 25 درصد

6- کاهش اختلالات شایع دوران سالمندی و عوارض ناشی از آنها به میزان 10درصد

7- کاهش میزان بارداری های برنامه ریزی نشده به میزان 15درصد

8- کاهش مرگ و میر کودکان 1 تا 59 ماهه در جامعه تحت پوشش به میزان کمتر از 10 به ازای هزار تولد زنده

9- کاهش میزان مرگ و میر نوزادان به کمتر از 15 در هزار تولد زنده

10- کاهش میزان مرگ کودکان زیر 5 سال به کمتر از 22 در هزار تولد زنده

شرح وظایف گروه سلامت جمعیت خانواده و مدارس

گروه سلامت خانواده و جمعیت در حیطه های آموزشی، اجرایی، هماهنگی، آموزشی، پژوهشی  و برنامه ریزی به صورت زیر فعالیت می کنند:

- تهیه برنامه اجرایی عملیاتی و بررسی پیشرفت برنامه

- برنامه ریزی آموزشی برای کلیه پرسنل بهداشتی و جامعه

- تهیه و توزیع پمفلت ها و جزوات آموزشی

- انجام هماهنگی با مراكز آموزشی و سایر ادارات و ارگان ها

- هماهنگی درون بخشی و برون بخشی در ارتباط با اجرای کلیه برنامه ها

- اطلاع رسانی از طریق رسانه های گروهی

- انجام مطالعات پژوهشی

- كسب اطلاعات، آمار و تجزیه وتحلیل آنها

این گروه موظف به ارائه خدمات مورد نیاز به جمعیت هدف در راستای حفظ و ارتقای سلامت آحاد مردم جامعه از طریق اجرای برنامه مراقبت ادغام یافته سلامت مادران:

 این برنامه شامل ارائه خدمات مربوط به مراقبتهای پیش از بارداری، دوران بارداری و پس اززایمان  به منظور ارتقاء سلامت مادر وکودک و پیشگیری از مرگهای قابل اجتناب آنان می 

  اجرای برنامه باروری سالم

این برنامه شامل آموزش به خانوارها و زوجین درشرف ازدواج در راستای فرزندآوری سالم از طریق مشاوره های بهداشتی، مشاوره ازدواج و مشاوره مهارتهای ارتباطی زندگی می باشد.

اجرای برنامه سلامت کودکان شامل:

الف- مراقبت ادغام یافته سلامت کودکان تا 8 سال

ب- مراقبت ادغام یافته ناخوشیهای اطفال زیر 5 سال

ج- ترویج تغذیه با شیر مادر

د- گزارش و ثبت مرگ کودکان 59

  اجرای برنامه سلامت میانسالان:

شامل آموزش شیوه زندگی سالم، بررسی مسایل مربوط به بهداشت باروری و بررسی مشکلات جسمی و روانی در افراد 60-45 ساله خانم (برنامه سبا) درمراکز بهداشتی درمانی به منظور پیش گیری از ابتلا به بیماریها، همچنین شناسایی زنان فاقد مشکل و انجام مراقبتهای دوره ای 3 ساله آنها، و درمان افراد دارای مشکل و در صورت لزوم ارجاع آنان به سطوح بالاتر می باشد    

اجرای برنامه سالمندان:

الف – آموزش شیوه زندگی سالم دردوره سالمندی به افراد  بالای 60 سال در مراکز بهداشتی درمانی کلیه شهرستانهای تابعه به منظور پیش گیری از ابتلا به بیماریهای مرتبط با تغذیه درسالمندان

ب- اجرای مراقبت ادغام یافته سلامت سالمندان به منظور شناسایی سالمندان فاقد مشکل و انجام مراقبتهای دوره ای 3 ساله آنها، و درمان سالمندان دارای مشکل و در صورت لزوم  ارجاع آنان به سطوح بالاتر

 اجرای برنامه سلامت نوجوانان و مدارس

شامل برنامه مدارس مروج سلامت

- نظام الکترونیک سلامت نوجوانان و مدارس

-  ارائه خدمات در مدار

   آموزش سلامت در مدارس

-   خود مراقبتی

  اجرای برنامه سلامت جوانان

- شامل معاینات دانشجویان جدیدالورود رشته های پزشکی و پیراپزشکی

-  معاینات طلاب حوزه علمیه خواهران

- آموزش سلامت جوانان گروه سنی 30-18 سال خودمراقبتی می باشد.  

واحد سلامت جمعیت،خانواده و مدارس یکی از واحدهای ستادی حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی می باشد، ایجاد جامعه ای که نوجوانان وجوانانی توانمند و سالم در همه سطوح جسمی، روانی، اجتماعی دارد به صورتی که این جوانان از معیارهای شیوه زندگی سالم نه تنها در دوره جوانی بلکه در دوره میانسالی و سالمندی آگاهی داشته و با عمل به این موارد در تمام دوره عمر با نشاط و کارآ زندگی کنند ازاهداف این واحد است.

   به طور کلی واحد سلامت نوجوانان جوانان و مدارس با سه هدف زیر فعالیت می نماید

   ارتقاء توانمندی های اطلاعاتی مورد نیاز گروه هدف در زمینه های مختلف سلامت برای اصلاح و بهبود شیوه های زندگی سالم

  افزایش دسترسی گروه هدف به خدمات بهداشتی درمانی در کلیه ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی

 فراهم آوردن زمینه ایجاد محیط ایمن و بهداشتی برای گروه هدف

همکاران واحد 

نام ونام خانوادگی سمت مدرک تحصیلی پست الکترونیکی
مژگان رجبعلیان کارشناس  مسئول بهداشت مدارس لیسانس Mojgan-416@yahoo.com
حمیده رمضانی کارشناس بهداشت مدارس لیسانس -
فهیمه ذبیحی کارشناس بهداشت مدارس لیسانس  
تلفن  32364616    

شرح وظایف واحد
 
 تشکیل جلسات آموزشی جهت پزشکان ، کارشناسان ،کاردانان وبهورزان

 انجام معاینات غربالگری وپزشکی برای دانش آموزان پایه های اول ابتدایی درپایگاههای سنجش و دانش آموزان پایه های اول راهنمایی ودبیرستان در خانه های بهداشت ومراکز بهداشتی در مانی شهری

 تهیه لوازم وتجهیزات مورد نیاز جهت معاینات غربالگری وپزشکی دانش آموزان وتوزیع آنها در سطح پایگاههای سنجش ،مراکزبهداشتی-درمانی ، وخانه های بهداشت 

تشکیل جلسات درون بخشی وبیرون بخشی با واحدهای داخلی وادارات دیگروهماهنگی با آنها جهت اجرای بهتر برنامه ها

نظارت وپایش براجرای برنامه های تدوین شده وپیگیری آنها درسطح خانه های بهداشت ومراکز بهداشتی - درمانی

 انجام واکسیناسیون توام دانش آموزان پایه اول دبیرستان وتکمیل واکسیناسیون دانش آموزان پایه اول ابتدایی
 معاینه ، بیماریابی ودرمان دانش آموزان مبتلا به پدیکلوزیس در سطح مدارس شهری وروستایی

 همکاری در اجرای طرح آهن یاری دانش آموزان دختر در مقطع دبیرستان با واحد تغذیه

 همکاری در اجرای طرح سنجش ید در ادرار در دانش آموزان مقطع ابتدایی با واحد تغذیه

محاسبه وارائه شاخصهای سلامت دانش آموزان به تفکیک جنس وشهر وروستا

جمع آوری آمارهای مراکز وتجزیه وتحلیل اطلاعات

 پیشگیری از بیماریهای شایع در سنین مدرسه

 پیشگیری از حوادث وسوانح در سنین مدرسه

بهبود وضعیت بهداشت محیط مدارس

 بهبود وضعیت تغذیه در مدارس

 تهیه و توزیع نشریات آموزشی